Matura 2024 – Język Polski poziom podstawowy – arkusze maturalne

Egzamin maturalny z języka polskiego (poziom podstawowy) odbył się 7 maja 2024 r. o godz. 9:00. Arkusz był podzielony na dwie części: Arkusz 1 (testy – część 1 i 2) oraz Arkusz 2 (wypracowanie – część 3). Na całość przewidziano 240 minut. Za Arkusz 1 można było zdobyć 25 punktów, a za Arkusz 2 35 punktów, czyli łącznie 60 punktów. Żeby zdać, należało uzyskać co najmniej 30% (czyli 18/60).

Spis treści

Arkusz maturalny CKE 2024 z polskiego (PP): co było w Arkuszu 1 i jakie umiejętności sprawdzano?

W Arkuszu 1 (testy) zadania opierały się zarówno na tekstach nieliterackich, jak i na lekturach oraz poezji. Najmocniej „pracowały” umiejętności: czytanie ze zrozumieniem, wnioskowanie na podstawie tekstu, rozpoznawanie funkcji wypowiedzi oraz łączenie motywów i sensów (porównywanie postaw, symboli, przesłań).

Teksty nieliterackie w arkuszu CKE 2024: motyw czasu, uważność i codzienne wybory

Pierwszy zestaw zadań dotyczył dwóch tekstów: Richarda Lueckego („Zarządzanie czasem”) oraz Hanny Gadomskiej („Masz wrażenie, że czas płynie za szybko?”). Pojawiły się m.in.: zadania typu prawda/fałsz w oparciu o tekst, wyjaśnianie paradoksu prób „spowalniania” czasu, wskazywanie czynników wpływających na jego postrzeganie oraz porównanie ujęć autorów (np. rola uważności). Było także zadanie językowe dotyczące funkcji impresywnej i konstrukcji wypowiedzeń w zakończeniu jednego z tekstów.

W tej części liczyła się precyzja: odpowiedź miała wynikać z materiału źródłowego, bez dopowiadania i „czytania między wierszami” na siłę. Jeśli trenujesz pod maturę 2024/2025, warto ćwiczyć szczególnie: parafrazę, wnioskowanie i uzasadnianie fragmentem tekstu.

Wypowiedź krótka na maturze 2024 (polski PP): notatka 60–90 wyrazów

Jedno z zadań wymagało napisania krótkiej formy: notatki (60–90 wyrazów) na temat „Człowiek wobec upływu czasu”. Kluczowe były: selekcja informacji, spójność i zwięzłość.

Pomocny schemat to:

obserwacja/teza
2–3 argumenty lub przykłady
jednozdaniowe podsumowanie.

Analiza i interpretacja w Arkuszu 1: obraz „In ictu oculi” + kontekst biblijny (Księga Koheleta)

W arkuszu pojawiło się zadanie oparte o obraz Juana de Valdésa Leala „In ictu oculi” w kontekście Księgi Koheleta. Sprawdzało ono umiejętność łączenia dzieła sztuki z rozpoznawalnym kontekstem kulturowym i formułowania wniosków o przesłaniu (np. motyw przemijania, marności, refleksja nad czasem).

Lektury i poezja w Arkuszu 1 (matura 2024): porównania, symbole i środki stylistyczne

W testach pojawił się przekrój lektur i utworów, m.in.: „Mitologia” Jana Parandowskiego (postawa Demeter) zestawiona z „Trenem X” Jana Kochanowskiego, a także zadania do: „Pieśni o Rolandzie”, wiersza „Niestatek” Jana Andrzeja Morsztyna (koncept), „Dziadów cz. III” i „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, plakatu do „Kordiana” Juliusza Słowackiego, fragmentu „Potopu” Henryka Sienkiewicza, symboliki złotego rogu w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego, porównania wizji Polski w „Na probostwie w Wyszkowie” oraz „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego, a także reportażu „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall (m.in. pamięć o Umschlagplatzu i sens tytułu).

Ten zestaw zadań pokazywał, że na polskim w teście często „wygrywa” nie streszczenie, tylko umiejętność nazwania: symbolu, funkcji motywu oraz działania środka stylistycznego (czyli: jaki efekt tworzy i po co autor go używa).

Arkusz 2 – wypracowanie (matura 2024, polski PP): tematy, wymagania i jak to ugryźć

W części pisemnej należało napisać wypracowanie (minimum 300 wyrazów) i wybrać jeden z dwóch tematów.

Temat 1 (matura 2024 – język polski podstawowy)

„Bunt i jego konsekwencje dla człowieka.”

Temat wymagał zdefiniowania buntu (np. moralnego, pokoleniowego, wewnętrznego) oraz pokazania skutków: psychologicznych, społecznych albo etycznych. Najważniejsze było prowadzenie argumentacji „od decyzji do konsekwencji” – z konkretem z lektury, nie z ogólnikiem.

Temat 2 (matura 2024 – język polski podstawowy)

„Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka?”

Tu w centrum była relacja (bliskość, przyjaźń, miłość, autorytet, konflikt, wpływ środowiska) oraz mechanizm zmiany: co w relacji działa i jak to przekłada się na postawę bohatera. Dobrze sprawdzała się konstrukcja: opis relacji → mechanizm wpływu → zmiana w wyborach/charakterze → wniosek.

Wymagania CKE w wypracowaniu: lektura obowiązkowa, inny utwór i konteksty

W obu tematach trzeba było odwołać się do: (1) lektury obowiązkowej (z listy w arkuszu), (2) innego utworu literackiego (również poezji) oraz (3) kontekstów. Najbezpieczniej wybierać takie konteksty, które da się krótko wytłumaczyć i realnie podpiąć pod tezę (np. epoka, motyw, nawiązanie biblijne, historyczne czy filozoficzne).

Opinie maturzystów o arkuszu z polskiego 2024 (PP) po egzaminie

„Test był do ogarnięcia, ale trzeba było czytać uważnie – łatwo było zgubić punkt, jeśli odpowiedź nie trzymała się dokładnie tekstu.”
— Ania z Warszawy, maturzystka, poziom podstawowy

„Tematy wypracowań były szerokie. Dało się dobrać lekturę i drugi utwór bez kombinowania, tylko trzeba było pilnować konsekwencji w argumentacji.”
— Tomek z Częstochowy, maturzysta, po wyjściu z sali

„Obraz i Kohelet akurat mi siadły – fajnie, że można było oprzeć odpowiedź na znanym motywie przemijania, a nie na detalach.”
— Emilia z Tarnowa, maturzystka

„Najbardziej stresowała mnie notatka 60–90 słów. Limit zmuszał do konkretów, ale jak się trzymało planu, to było OK.”
— Krzysztof z Gdańska, maturzysta

Matura z polskiego 2024: co ten arkusz mówi o przygotowaniach (praktyczne wnioski)

Jeśli chcesz przygotować się „pod styl” tego arkusza, połącz dwa kierunki pracy. Po pierwsze: ćwicz zadania do tekstów nieliterackich, gdzie liczy się uzasadnienie informacją z tekstu. Po drugie: powtarzaj lektury przez motywy i narzędzia interpretacji (symbol, funkcja sceny, cechy bohatera, sens środka stylistycznego). Do wypracowania miej 2–3 pewne lektury obowiązkowe i kilka sprawdzonych kontekstów, które umiesz krótko wyjaśnić.

Podsumowanie: arkusz CKE z polskiego (PP) – matura 2024

Arkusz maturalny z języka polskiego 2024 (poziom podstawowy) premiował spokój, precyzję i umiejętność łączenia przykładów z wnioskami. Najwięcej można było zyskać dzięki uważnej lekturze poleceń, odpowiedziom „na podstawie” tekstu (bez dopowiadania) oraz wypracowaniu prowadzonemu konsekwentnie – krok po kroku.