Matura 2025 – Język Francuski poziom rozszerzony – arkusze maturalne

Pisemny egzamin maturalny z języka francuskiego na poziomie rozszerzonym odbył się w poniedziałek 19 maja o 14:00. Oprócz głównego arkusza CKE dostarczyła nagrania do zadań 1–3. Na rozwiązanie całości zdający mieli 150 minut. Arkusz obejmował 10 zadań, łącznie 60 punktów. Na tym poziomie CKE nie wyznacza progu zaliczenia – wynik służy rekrutacji, a nie „zdaniu” matury. Podczas pracy nie wolno korzystać z dodatkowych materiałów ani słowników.

Spis treści

Matura z francuskiego rozszerzonego – jak wyglądała i na co zwrócić uwagę

Ten przewodnik piszę z myślą o Tobie – tegorocznym maturzyście. Pokażę Ci, jak krok po kroku przejść przez arkusz tak, abyś mógł realnie zaplanować strategię i punkty. W tym zadaniu znajdziesz cztery duże bloki: rozumienie ze słuchu (zad. 1–3), rozumienie tekstów pisanych (zad. 4–6), środki językowe (zad. 7–9) oraz wypowiedź pisemną (zad. 10). Nagrania są odtwarzane dwa razy, więc notuj hasła kluczowe przy pierwszej emisji, a precyzyjne szczegóły łap przy drugiej. Odpowiedzi do zadań zamkniętych przenoś na kartę na bieżąco – to tam są sprawdzane.

Czy ten arkusz był trudniejszy czy łatwiejszy? Głos maturzystów

Z rozmów z uczniami po egzaminie wynika, że poziom uznano za umiarkowany, z akcentem na precyzję. Najczęściej wskazywano na wymagające luki w słuchaniu oraz tłumaczenia krótkich fragmentów zdań. „Najbardziej mnie zaskoczyła szybkość w nagraniach o zakupach – trzeba było błyskawicznie wychwycić szczegół” – mówi Ania, maturzystka z Warszawy. „Czytanie o historii @ dało się zrobić logicznie, ale trzeba było spinać wątki” – dodaje Kamil, maturzysta z Katowic. „Pisanie poszło mi lepiej niż zwykle – jasno opisane kryteria i sensowny limit słów” – ocenia Ola, maturzystka z Gdańska.

Rozumienie ze słuchu – co pojawia się w nagraniach

Zadanie 1: dłuższe teksty z pytaniami do wyboru

Usłyszysz trzy fragmenty. W tym zadaniu znajdziesz m.in. wspomnienia o dorastaniu i potrzebie autoekspresji, opowieść o „wiecznym bałaganie” i dojrzewaniu do nawyku porządku oraz wywiad z projektantką biżuterii o drodze od prawa do własnej marki. Twoim celem jest rozpoznanie faktów, opinii i nastawienia mówiących. Punktacja: 6 pkt. Mój tip: zaznaczaj słowa‑sygnały (kontrast, przyczyna, skutek), a odpowiedzi eliminuj logicznie.

Zadanie 2: pięć krótkich wypowiedzi pod jednym hasłem

Tutaj łączy je słowo „kot”. Wypowiedzi dotyczyły m.in. znaczenia mikroczipu i odnalezienia pupila, porad zakupowych w sklepie zoologicznym, funkcjonowania „dzikiego rezydenta” na podwórku, sposobów okazywania przywiązania oraz idiomu „appeler un chat un chat”. Twoim zadaniem jest dopasowanie głównej myśli do każdego nagrania. Punktacja: 5 pkt. Wskazówka: szukaj zdania, które najlepiej streszcza sens, a nie przypadkowy detal.

Zadanie 3: uzupełnianie luk po francusku

Jedna dłuższa relacja – humorystyczny opis zakupów: nieszczęsna „zła kasa”, brak ceny na produkcie, wyścig z kasjerką przy skanowaniu i wrażenie, że puszka groszku waży tonę po wielokrotnym przekładaniu. Uzupełniasz cztery luki dosłownie z kontekstu. Punktacja: 4 pkt. Mój patent: notuj kolokacje i powtórzenia – autor celowo je sygnalizuje.

Czytanie ze zrozumieniem – historia, symbole i wybory

Zadanie 4: dopasowanie części tekstu do zdań (biografia de Gaulle’a)

Masz cztery segmenty i pięć stwierdzeń. Kluczem są sygnały chronologii oraz słowa‑kotwice (instytucje, miejsca, cytaty). Punktacja: 5 pkt. Pracuj „od zdania”, nie „od akapitu”: szybciej wyłapiesz unikatowe informacje.

Zadanie 5: brakujące fragmenty w tekście o historii znaku @

Spinasz logicznie genezę „małpki”: od skrótów skrybów, przez użycia handlowe i maszyny do pisania, po wybór symbolu dla e‑maili. Punktacja: 5 pkt. W tym zadaniu liczy się spójność: jeżeli wstawiony fragment przerywa tok przyczynowo‑skutkowy, to nie jest właściwy.

Zadanie 6: dwa teksty o udziale w wyborach – pytania i luki

Najpierw obraz dnia głosowania, potem inicjatywa pracodawcy i przykłady zachęt do udziału. Pytania obejmują fakty i intencje, a luki wymagają precyzyjnych parafraz. Punktacja: 8 pkt. Wskazówka: wyróżnij słowa klucze (podmiot, skutek, warunek) – zmiana jednego może odwrócić sens.

Środki językowe – dokładność i styl

Zadanie 7: wybór form gramatycznych i leksyki

Dopasowujesz formy tak, by opis tradycyjnej rośliny‑„barometru” był poprawny i płynny. Punktacja: 6 pkt. Zwróć uwagę na przyimki, zaimki względne i rekcję – to tu najłatwiej o stratę drobnych punktów.

Zadanie 8: słowotwórstwo w krótkim poradniku

Przekształcasz wyrazy tak, by pasowały do kontekstu eko‑zakupów roślin: lokalna produkcja, ograniczanie plastiku, samodzielne kiełkowanie. Punktacja: 4 pkt. Ucz się na kolokacjach – dobry „rodzic wyrazu” podpowiada poprawną końcówkę.

Zadanie 9: mikrotłumaczenia (do 5 słów)

Tłumaczysz precyzyjne fragmenty: od „starych butów sportowych” po „żeby pozwolić amatorom rezerwować…”. Punktacja: 4 pkt. Ćwicz schemat: idiom/kolokacja → szyk zdania → ograniczenie długości. To „sprint na dokładność”.

Pisanie – dwa tematy do wyboru i jedna strategia

W zadaniu 10 masz do wyboru dwa warianty, ale wytyczne są analogiczne (forma, spójność, poprawność, długość 200–250 słów). Cytuję dokładnie polecenie, żebyś mógł trenować „pod klucz”:

1) „W przestrzeni miejskiej coraz częściej pojawiają się murale – wielkie malowidła ścienne (la peinture murale). Napisz rozprawkę na temat murali, w której przedstawisz plusy i minusy tego zjawiska.”
2) „Zamierzasz ubiegać się o pracę fotografa w redakcji jednego z czasopism. Do redaktora naczelnego tego czasopisma przesyłasz list wraz z załączonym do niego zdjęciem, które zostało wyróżnione w międzynarodowym konkursie «Moje miejsce na ziemi». W liście: • opisz swoje doświadczenia związane z fotografowaniem • uzasadnij, dlaczego zdecydowałeś/zdecydowałaś się przedstawić na zdjęciu konkursowym właśnie to miejsce.”

Jak to ugryźć? W rozprawce trzy akapity (teza, argumenty po obu stronach, wniosek), w liście – układ formalny: zwrot do adresata, przedstawienie dorobku, opis zdjęcia i motywacji, grzecznościowe zakończenie. „Wybrałem list – łatwiej udowodnić doświadczenie na przykładach” – mówi Piotr, maturzysta z Wrocławia. „Rozprawka o muralach jest wdzięczna, bo można oprzeć się na przestrzeni własnego miasta” – dodaje Julia, maturzystka z Łodzi.

Co przewidywali uczniowie i co faktycznie się pojawiło

Uczniowie spodziewali się klasycznego układu w słuchaniu (dłuższe teksty + zestaw krótkich wypowiedzi + luki) – i dokładnie tak było. W czytaniu przewidywano biografię/tekst historyczny plus materiał popularnonaukowy – finalnie pojawiła się postać de Gaulle’a i historia symbolu @. W środkach językowych dominowały oczekiwane formaty: uzupełnianie form, słowotwórstwo i mikrotłumaczenia. W pisaniu – dwa tematy, w tym jeden praktyczny. „Najbardziej cieszyło mnie, że nie było zaskoczeń w schemacie – mogłem działać zgodnie z planem czasu” – podsumowuje Marcin, maturzysta z Bydgoszczy.

Plan punktów i zarządzanie czasem – szybka ściąga

Rozkład punktów: słuchanie 15, czytanie 18, środki językowe 14, pisanie 13 – razem 60. Zaproponuję Ci orientacyjny harmonogram: 30–35 min na słuchanie (w rytmie nagrań), 35–40 min na czytanie, 30–35 min na środki językowe, 35–40 min na pisanie (w tym 5–7 min na plan i korektę). Kolejne zadanie będzie dla Ciebie pewnie zaskoczeniem tylko wtedy, gdy nie odłożysz ołówka: pracuj aktywnie, skreślaj błędne odpowiedzi i zapisuj podpowiedzi kontekstowe.

Podsumowanie – jak przygotować się mądrze i bez spiny

Analiza arkusza pokazuje, że sukces to głównie konsekwencja: powtarzaj kolokacje i łączniki logiczne, trenuj notowanie w słuchaniu, a w czytaniu pracuj metodą „od pytania do akapitu”. Ćwicz krótkie przekłady na limit słów – to świetny trening precyzji. W wypowiedzi pisemnej trzymaj się schematu, dbaj o rejestr i spójność akapitów, a treść podpieraj konkretem. Pamiętaj też o technikaliach: czarny długopis, czytelny zapis i przenoszenie odpowiedzi na kartę. Dzięki temu łatwiej zamienisz czas na punkty i wejdziesz na wynik, z którego będziesz zadowolony.