Antyczne książki (fot: Pexels)Antyczne książki (fot. Pexels)

Dzieła i twórcy w antyku

Czas, o którym uczysz się na języku polskim został podzielony na epoki literackie. Zrobiono to, aby ułatwić przyporządkowanie dzieła, twórcy czy prądu myślowego do określonego przedziału czasowego. Na maturze z języka polskiego z pewnością spotkasz się z zadaniem, przy rozwiązywaniu, którego będziesz musiał wykazać się zdobytą wiedzą na ten temat. W tym artykule chcemy pomóc Ci uporządkować sobie informacje dotyczące twórców w antyku.

Literatura antyczna

Utworami, które powstały w czasie trwania epoki antycznej są:

  • Iliada Homera
  • Odyseja Homera
  • Antygona Sofoklesa
  • Król Edyp Sofoklesa
  • Pieśni Horacego

Kto tworzył w antyku?

Homer, czyli pierwszy epik, żył na przełomie IX i VIII wieku p.n.e. To grecki pieśniarz wędrowca, którego imię sugeruje, że był niewidomy. Uznawany jest za jednego z pierwszych greckich poetów. Przekształcił pieśń poetycką w poezję pisaną.

Homer – rzymska kopia hellenistycznej rzeźby z II wieku p.n.e. (fot. Wikipedia)
Homer – rzymska kopia hellenistycznej rzeźby z II wieku p.n.e (fot. Wikipedia)

Sofokles żył w V wieku p.n.e. Zreformował teatr, wprowadzając możliwość przebywania na scenie trzech aktorów jednocześnie i rozszerzył chór o większą liczbę osób. Poza tworzeniem dzieł zajmował się również polityką, opracowywaniem strategii wojskowych i nabożeństwami. Napisał w swoim życiu ponad sto tragedii i dramatów.

Popiersie Sofoklesa z Rzymu (fot. Wikipedia)
Popiersie Sofoklesa z Rzymu (fot. Wikipedia)

Horacy żył na przełomie I i II wieku p.n.e. Jeden z najwybitniejszych poetów rzymskich, tworzył satyry, wiersze i pieśni, zwane odami. Wprowadził pojęcie satyry jako nowy gatunek. Był wyznawcą stoickich tez.

Pomnik Horacego w Wenuzji (fot. Wikipedia)
Pomnik Horacego w Wenuzji (fot. Wikipedia)

Antyczne gatunki literackie

Gatunkami, które wywodzą się z antyku są:

  • epos
  • tragedia
  • komedia
  • pieśń, hymn, oda

Co to jest epos?

Epos charakteryzuje się:

  • wierszowaniem, rozpoczynając się inwokacją
  • wspominaniem ważnego zdarzenia narodowego, gdzie tłem jest wojna bądź przełomowe wydarzenia historyczne
  • opisaniem zdarzenia emanują patosem, przedstawione są w podniosły sposób i nie zawierają scen komicznych ani osób z niskich rodów
  • tekstem zawierającym dużo epitetów i porównań homeryckich
  • opisywaniem batalistycznych scen
  • realizmem i niezwykłą szczegółowością opisów stroi i przedmiotów
  • powstaniem etosu rycerskiego

Liryka w antyku

Z liryki, która powstały w tej epoce, możemy wyróżnić:

  • pieśni
  • hymny
  • treny
  • sielanki

Dramat tragiczny

Tragedia grecka charakteryzuje się:

  • przeznaczeniem do wystawiania na scenie
  • wprowadzeniem bohatera tragicznego i konfliktu tragicznego
  • podziałem na stasimony i epejsodiony
  • rozpoczynaniem i zakończeniem komentarzem chóru, który pełni rolę komentatora
  • akcją, która polega na intrydze, przez punkt kulminacyjny i rozwiązanie konfliktu, które prowadzi do klęski bohatera
  • obowiązującą zasadą trzech jedność: czasu, miejsca i akcji
  • przestrzeganiem zasady decorum – dostosowanie stylu podniosłego do gatunku tragicznego
  • wystąpieniem katharsis, czyli oczyszczenia, które spływa na widza dzięki uczuciu litości i trwogi, jaką przeżywa wraz z bohaterem.

Komedia

Ten gatunek jest uznawany w antyku za niski. Tworzył go jedynie Arystofanes.

Talia, grecka muza komedii, trzymająca maskę komiczną (fot. Wikipedia)
Talia, grecka muza komedii, trzymająca maskę komiczną (fot. Wikipedia)

Ważny typ bohatera antycznego

W antyku za sprawą dramatu wykreowany został typ bohatera tragicznego. Postać ta znajduje się w sytuacji tragicznej, musi dokonać wyboru, ale cokolwiek zrobi jest skazana na klęskę. W późniejszych epokach literackich ten typ bohatera również będzie się pojawiał.

Podsumowanie

Wiedza o dziełach i twórcach, które są charakterystyczne dla danej epoki jest niezbędna do napisania egzaminu maturalnego z języka polskiego. Przyda Ci się podczas odpowiedzi ustnej, a także przy podejmowaniu pisania wypracowania.

J.K.

 

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

facebook