Jak i z czego przygotować się do matury z chemii?

Osoby zdające egzamin maturalny z chemii, powinny zapoznać się ze standardami wymagań egzaminacyjnych. Dodatkowo przedstawiamy kilka wskazówek, jak najlepiej przygotować się do matury z tego przedmiotu.

STANDARDY WYMAGAŃ EGZAMINACYJNYCH

I. WIADOMOŚCI I ROZUMIENIEZdający zna, rozumie i stosuje terminy, pojęcia i prawa oraz wyjaśnia procesy i zjawiska:

Poziom podstawowy	Poziom rozszerzony
1) zna i rozumie prawa, pojęcia i zjawiskachemiczne, posługuje się terminologiąi symboliką chemiczną związaną z:a) budową atomu, izotopamii promieniotwórczością naturalną,b) wiązaniami chemicznymi,c) molem substancji chemicznej,d) pierwiastkami i związkamichemicznymi,e) typami reakcji chemicznych,f) roztworami wodnymi i ichstężeniem,g) dysocjacją jonową i reakcjamizobojętnienia i strącania osadów,h) reakcjami utleniania i redukcji,i) węglowodorami i ich pochodnymi,	1) jak na poziomie podstawowym oraz:a) budową atomu w jakościowymujęciu mechaniki kwantowej,izotopami i promieniotwórczościąsztuczną,b) szybkością reakcji chemicznych,katalizą,c) układami koloidalnymi,d) elektrolitami, dysocjacją jonowąoraz reakcjami zachodzącymiw roztworach wodnych,e) ogniwami galwanicznymii elektrolizą,f) szeregiem homologicznym,g) izomerią związków organicznych,
2) opisuje właściwości najważniejszychpierwiastków i związków chemicznychoraz ich zastosowania:a) właściwości fizyczne i chemicznemetali i niemetali (sodu, potasu,magnezu, wapnia, glinu, cynku,żelaza, miedzi, wodoru, tlenu, azotu,chloru, bromu, węgla, krzemu,fosforu, siarki),b) właściwości fizyczne i chemicznetlenków wymienionych w lit. a metalii niemetali, wodorków niemetali(tlenu, azotu, chloru, bromu, siarki),najważniejszych zasad, kwasów i soli,węglowodorów i ich pochodnych,c) zastosowania poznanych substancjichemicznych i zagrożeniapowodowane niewłaściwym ichwykorzystaniem,	2) jak na poziomie podstawowym oraz:a) właściwości fizyczne i chemicznemetali (chromu, manganu, srebra),b) właściwości fizyczne i chemicznetlenków wymienionych metali,wodorków, wodorotlenków, kwasówi soli, węglowodorów i ichpochodnych,
3) przedstawia i wyjaśnia zjawiskai procesy chemiczne:a) zapisuje równania reakcjichemicznych w formie cząsteczkoweji jonowej,b) interpretuje jakościowo i ilościoworównania reakcji chemicznych,c) opisuje efekty energetyczneprzemian,d) określa czynniki wpływające naprzebieg reakcji chemicznych.	3) jak na poziomie podstawowym.

II. KORZYSTANIE Z INFORMACJIZdający wykorzystuje i przetwarza informacje:

Poziom podstawowy	Poziom rozszerzony
1) odczytuje i analizuje informacjeprzedstawione w formie:a) tekstu o tematyce chemicznej,b) tablic chemicznych, tabeli, wykresu,schematu, rysunku,	1) jak na poziomie podstawowym
2) uzupełnia brakujące informacje napodstawie analizy tablic chemicznych,tabeli, wykresu, schematu, rysunkui tekstu,	2) jak na poziomie podstawowym
3) selekcjonuje, porównuje informacje,	2) jak na poziomie podstawowym
4) przetwarza informacje według podanychzasad:a) konstruuje schematy, rysunki,tabele, wykresy,b) formułuje opisy przedstawionychzjawisk, procesów,	4) jak na poziomie podstawowym
5) wykonuje obliczenia chemiczne:a) z zastosowaniem pojęcia molai objętości molowej,b) stechiometryczne,c) związane ze stężeniemprocentowym i stężeniem molowymroztworu.	5) jak na poziomie podstawowym oraz:a) związane z izotopami i przemianamipromieniotwórczymi,b) z zastosowaniem warunkówstandardowych i warunkównormalnych,c) związane z rozpuszczalnością,przeliczaniem stężeń,d) związane z SEM ogniwa orazz zastosowaniem praw elektrolizy,e) związane ze stałą równowagi, stałą i stopniem dysocjacji, prawemrozcieńczeń Ostwalda, pH roztworu,f) związane z szybkością reakcjichemicznej,g) związane z efektami energetycznymiprzemian.

III. TWORZENIE INFORMACJIZdający rozwiązuje problemy, tworzy i interpretuje informacje:

Poziom podstawowy	Poziom rozszerzony
1) wyjaśnia zależności przyczynowo–skutkowe w zakresie: podobieństwi różnic we właściwościach pierwiastków,zależności między budową substancjia jej właściwościami oraz przemianchemicznych,	1) jak na poziomie podstawowym
2) planuje typowe eksperymentyi przewiduje obserwacje,	2) planuje eksperymenty i przewidujeobserwacje,
3) interpretuje informacje oraz formułujewnioski.	3) interpretuje informacje oraz formułujewnioski i uzasadnia opinie.

Jak przygotować się do egzaminu z chemii?

Przede wszystkim należy uważanie czytać polecenia do wszystkich zadań. Do tej rady warto zastosować się nie tylko podczas pisania egzaminu z chemii, ale także wszystkich innych testów. To właśnie treść polecenia jest kluczowa dla zrozumienia całego zadania, a także poprawnego jego wykonania.

Należy zwrócić szczególną uwagę na czasowniki operacyjne obecne w poleceniu. Kiedy w treści zadania widnieje zapisz, oblicz, narysuj, podaj należy zastosować się do wskazań. Przy udzielaniu odpowiedzi należy jasno formułować myśli, unikać uogólnień czy skrótów myślowych. By odpowiedź została uznana za poprawną należy używać odpowiedniej terminologii, nomenklatury oraz symboliki chemicznej.

Jeśli do zadania dołączone są materiały pomocnicze- np. tabele, wykresy, schematy, teksty– przed rozwiązaniem należy zapoznać się z załącznikami. Warto dokładnie przeanalizować oraz zinterpretować każdy z nich.Należy unikać podawania podwójnych (lub wielu) odpowiedzi– nawet jeśli któraś z nich będzie poprawna, dołączenie drugiej (bądź kilku innych), błędnej poskutkuje niezaliczeniem całego zadania. Odpowiedzi błędne traktowane są jako brak odpowiedzi.Nie należy także pisać wszystkiego, co wiemy. Należy podać dokładnie tyle odpowiedzi ile wymaganych jest w poleceniu. Jeśli więc z treści zadania wynika, że za podanie trzech argumentów otrzymać można maksymalną ilość punktów, podać należy dokładnie trzy argumenty. Każdy kolejny, nawet poprawny, argument nie będzie uwzględniany przy ocenianiu.Na egzaminie maturalnym z chemii pojawić może się kilka typów zadań. Aby poprawnie je rozwiązać należy zapoznać się z kryteriami oceny każdego typu.Zadania rachunkowe.Należy przede wszystkim pamiętać, by jasno przedstawić tok rozumowania podczas rozwiązywania zadania. Nie wystarczy zatem podanie samej odpowiedzi końcowej, by uzyskać maksymalną liczbę punktów. Oceniane są zarówno metoda rozwiązywania, same obliczenia jak i wynik końcowy wraz z jednostką. O ile brak jednostki (lub błędna jednostka) przy poprawnym wyniku oraz zastosowaniu poprawnej metody rozwiązywania, poskutkuje utratą tylko 1 punktu, o tyle zastosowanie błędnej metody, nawet gdy podany wynik jest prawidłowy, spowoduje uznanie całego zadania za błędne. W takim wypadku uczeń otrzyma za zadnie zero punktów.